Kendine ait işi olanlar olmayanlara göre daha fazla konuda endişeli olurlar. Bir yerde çalışıyorsanız maaşınız ile ay sonunu nasıl getireceğiniz veya terfi edip etmeyeceğiniz gibi konularda endişe duyarsınız.
İş sahibi olduğunuzda maaşları ödeyebilip ödeyemeyeceğiniz, birisini terfi ettirdiğinizde diğerlerinin ne yapacağı, masraflarınızı zamanında nasıl ödeyeceğiniz, tedarikçilerinize yapılacak ödemeler, müşterilerinizin şikayetleri, nasıl daha iyi tanıtım yapacağınız, doğru insanları nasıl seçeceğiniz, yeni müşterileri nereden bulacağınız ve bütün bunlardan uzaklaşıp kendinize nasıl zaman ayıracağınız … gibi konuları endişe duyulacaklar listesine eklemelisiniz.
Bütün bunlar varken farkında olmadan işinizi sabote ediyor da olabilirsiniz (bunu bir yerde çalışanlar da yapıyor olabilir)
1. Uzun vadeli hedeflere yoğunlaşıp uykuya dalmak ve bugünü kaçırmak
Şimdi ile uğraşmak “aktif” ve “enerjik” olmayı gerektirir, halbuki ileriye dönük plan yapmak insanı rahatlatır, düşler dünyasına sokar. Drucker “strateji yarın yapılacak bir şey değildir” diyor. Bugün yaptıklarınız yarını oluşturacaktır, bugünü ihmal ederseniz yarınınız da olmayacaktır.
Ancak bunu günün sorunları arasında kaybolmak diye anlamayın, bir planınız olmalı ve her gün bunun adımlarını uygulamaya, dönem dönem hedef ile ulaşılan noktayı ölçmeye çalışmalısınız. Geleceğinizi yaratacak olan sizsiniz, dolayısı ile zamanınızı akıllıca kullanmalı, kısa dönem işlerini hızlı bitirmeli ve her gün geleceği oluşturacak olan aktivitelere de yer açmalısınız.
2. Sistematik olamamak, sistemi oluşturamamak
Sistemli olduğunuz zaman her işi sizin yapmanız gerekmez. Böyle söyleyince bir şey anlaşılmadığını bildiğim için açıklayayım.
İş ve süreçleriniz tarif edilmiş olmalı, eğer tarifleri olur ise başkaları da yapabilir, böylece yükünüzü yaymış olursunuz. Bu iş tıpkı bir yemek tarifi gibidir, bazılarının tarifi ile çocuklar bile usta bir ahçı olabilir.
Bu konuda da Drucker’dan bir alıntım var. Drucker “Yaşamı Sürdürebilmenin Koşulları” olarak aşağıdaki 4 maddeye dikkat çekiyor ve paralel işletilmeleri gerektiği söylüyor.
- Organizasyonlar verimsiz olan süreç, ürün, faaliyetlerini sistemli olarak yok etmelidir.
- Organizasyonlar kendilerini sürekli iyileştirmelidir.
- Organizasyonlar sistemli olarak “neyin başarılı olduğunu” sorgulamalıdır.
- Organizasyonlar sistemli olarak inovasyon kanallarını araştırmalı ve oluşturmalıdır.
Prosedür ve işleyişinizi başı sonu belli bir kurguya dönüştürüp çalışanlarınızı bu düzen için eğittiğinizde sürdürülebilir bir organizasyonunuz olacaktır.
3. Küfenizin içinde fazla safra taşımak
Artık sizi büyütmeyen (eskiden geçerliydiler) metod, ürün, tesis, müşteri grupları ile zaman harcadığınızda yaşam ile ölüm arasında vaktinizi harcamış olursunuz. Devamlı ovada, açık arazide çarpışan bir komutan bir kale ile karşılaştığında aynı yöntemleri kullanabilir mi ? Radyo yerine televizyon, cep telefonları ve bilgisayar kullanılırken sizin “radyo” satmaya çalışmanız bir intihar değilmidir ?
İş süreçlerinizin nereden başlayıp nerede bittiğini biliyormusunuz, süreçlerinizin aslında ne kadar uzun ve insan enerjisini emdiğini hiç değerlendirdiniz mi ? Masraflarınızı gerilim politikası ile azaltabileceğinizi mi düşünüyorsunuz … Her kes ve her işletme sırtında ne taşıdığını ve niçin taşıdığını bilmeli, fazlalıkları atmalıdır. Bunlar ürün de olabilir müşteri de …
4. Rakibi ve rekabeti anlayamamak, küçümsemek
En iyi ürün, en iyi akıl, en iyi organizasyon yeteneği sizde. Rakipler de kim oluyor, varsın adamlar sizden 100 kat büyük olsunlar, ne var ki bunda … siz bambaşka bir iş yapıyorsunuz.
Büyük hata.
Rakip büyük veya küçük olabilir, her zaman size öğreteceği şeyler vardır ve üstelik yeterince yaklaşabilirseniz bedavadan hayat bilgisi dersi almış olursunuz. Örneğin bir mahalle veya küçük bir şehirde çok başarılı bir dükkansınız veya bir kaç tane dükkanınız veya fabrikanız var. Ancak ulusal veya global boyutta sizden çok daha büyükler var ise “radara yakalanmadan ilerlemek” hakkında biraz çalışmalısınız. Yoksa o küçümsediğiniz rakipler üstünüze geldiğinde ne yapasınız bilmem.
En az iki tür rakip hakkında uyanık olmalısınız, onlar size çok şey öğretir.
İlki doğrudan size rakip olanlar, sizinle aynı işi veya çok benzer işi yapanlar. Örneğin bisiklet üretiyor iseniz çocuk bisikleti, dağ bisikleti, yarış bisikleti üretenler size ilham kaynağı olabilirler, ama saygı ile ve öğrenmek için incelerseniz.
İkincisi ise sizi ikame edebilecek olan rakipler. Örneğin siz dağ bisikleti üretiyorsanız insanlar sizin ürününüzü sağlıklı olmak, tabiat ile bir arada olabilmek, arkadaş grupları içinde bulunmak için tercih edeceklerdir. Ancak benzer sonuçları yaratacak olan doğa fotoğrafçılığı sizi tamamlayabileceği gibi sizin işinizin rakibi de (ikamesi) olabilir.
5. Olaylara reaktif karşılık vermek, içine kapanmak
Siz bir iş sahibisiniz ama her şeyi en iyi siz bilemezsiniz, eğer biliyor olsaydınız şu anda dünyanın en başarılı insanı olarak dergilerin kapağını süslüyordunuz.
Elbette yaptığınız herşeyin içinde varsınız, işinizin bir çok detayını başkalrından daha iyi biliyor veya hissedebiliyorsunuz. Ama bunlar sessizce şikayetleri dinlemenize, yeni fikirlere karşı “sizin aklınıza gelmediği için” karşı çıkmanıza, onları geliştirmek ve ders çıkartmak yerine karşınızdakini aptal yerine koymanıza, bir projeniz başarısızlığa uğradığında üzerine bir su içip tecrübe hanenize yazmanıza engel olmamalı.
